Verslag landgoederenbijeenkomst

Veel enthousiasme over energie besparen op landgoederenbijeenkomst

Donderdag 30 juni 2011 kwamen zo’n 45 landgoedeigenaren en andere geïnteresseerden bij elkaar om zich te laten informeren over energie besparen in historische panden. Ook het opwekken van energie uit (eigen) biomassa stond op de agenda. Er was veel enthousiasme. De aanwezige landgoedeigenaren gaven aan zich graag te laten verleiden tot het nemen van laagdrempelige maatregelen, lees: kleinschalige, bewezen technieken. De avond vroeg dan ook om een concreet vervolg.

Ook in 2040 willen we in de provincie Utrecht prettig met elkaar willen wonen, werken en recreëren. Daarom werkt de provincie aan duurzame ontwikkeling van onze regio. De provincie heeft in dat verband onder meer de ambitie om in 2040 klimaatneutraal en klimaatbestendig te zijn. In het landelijk gebied liggen onder andere kansen op het gebied van energiebesparing, groene energie en klimaat. Natuur en Milieufederatie Utrecht (NMU), gebiedscommissies en provincie Utrecht werken samen in het programma 'Klimaat en energie in het landelijk gebied’ om deze kansen in kaart te brengen, te agenderen en te helpen realiseren.

Energiebesparing in (monumentale gebouwen op) landgoederen is prima mogelijk. Daarnaast bieden landgoederen kansen om energie te produceren uit (houtige) biomassa van eigen grond. Dat was dan ook de aanleiding en het onderwerp van deze bijeenkomst.

Valkuilen en mogelijkheden

Hieronder kunt u, per spreker, de presentaties downloaden.

Luc Schaap van LBP Sight gaf de aftrap met een uiteenzetting over de bouwfysische aspecten. Wat kan er wel en niet in een historisch gebouw? Waar kun je het best beginnen, wat zijn de valkuilen? Opvallend was dat bij isolatie de eerste cm al 35% van de besparing oplevert. De tweede cm levert nog eens 17% van de totale besparing op en zo nemen de volgende extra centimeters steeds meer af in extra toegevoegde waarde. Vooral de eerste twee cm zijn dus vooral van belang bij isoleren.
Verder benadrukte Luc Schaap dat het isoleren van het dak het meeste resultaat oplevert in verlagen van de energierekening. Voorts gaf hij informatie over nut en risico’s, materialen en voorbeelden.

Marjo Kroese van BuildDesk ging in op de ervaringen die elders in het land zijn opgedaan met monumenten, kastelen en landgoederen, compleet met rekenvoorbeelden van maatregelen en terugverdientijden. Marjo benadrukte dat monumenteigenaren zeker rekening moeten houden met het feit dat in monumenten bepaalde maatregelen niet kunnen worden uitgevoerd vanwege de monumentale status en dat goed isoleren ook zeker goed ventileren betekent.
En noemenswaardig: bij een gasrekening van € 6.000,- per jaar, is over 10 jaar minimaal €60.000,- uitgegeven aan het warm stoken van een woning. Builddesk heeft een casus waarin dat bedrag is geïnvesteerd om een pand klimaatneutraal te maken. Dat betekent na die investering geen energiekosten meer, maar aan het eind van de rit wel een flink opgewaardeerd huis.

Rianne Koster van de Triodosbank vertelde hoe de Triodosbank projecten scoort op duurzaamheid. De aanpak lichtte Rianne Koster nader toe aan de hand van het voorbeeld Villa Rusthoek in Baarn. Dit betrof een succesvol samenspel tussen eigenaar en huurder: het resultaat een win-win situatie, want een hogere huur voor de eigenaar en minder energielasten van de huurder waardoor de totale huisvestingkosten lager worden voor de huurder.
‘Green buildings make Cents!’ aldus Triodos.

Na de pauze zette Arjan Rossel van Landplan (presentatie volgt zo snel mogelijk) uiteen wat de mogelijkheden zijn voor het gebruik van biomassa. Aan de hand van ervaringscijfers liet Arjan zien dat Landgoed Sandenburg mogelijkheden ziet in energie opwekken met houtige biomassa uit onderhoud van het landgoed. Dat bleek een positieve businesscase, zeker gezien het feit dat de eigenaar nu moet betalen voor het laten afvoeren van zijn snoeihout. Of deze positieve cijfers ook gelden voor andere landgoederen, is uiteraard van vele factoren afhankelijk. Zoals het aantal hectares, soort begroeiing, warmtevraag, etc.

Nic en Michiel Franssens van Ecolink Solutions zetten tot slot de verschillende soorten technieken op een rijtje. Nic sprak over vergassen, verbranden en andere technieken en over de verschillende soorten groottes van installaties.
Michiel presenteerde de cijfers van drie varianten.

Gebruik van ingekochte biomassa met een lening.
Gebruik van eigen biomassa met een lening.
Gebruik van eigen biomassa zonder lening.

Landschap Erfgoed Utrecht was helaas verhinderd, maar hier kun je alsnog hun verhaal lezen.

Tot slot:

Voordat de deelnemers tot laat in de avond borrelden en netwerkten, sloot de NMU de avond af met een behoeftepeiling. De landgoedeigenaren gaven aan zeker getriggerd te zijn door het onderwerp. Suggestie van de aanwezige eigenaren was om klein te beginnen en vervolgens bewezen technieken te laten zien. Ook waren zij geïnteresseerd in andere technieken dan biomassa, zoals Warmte Koude Opslag en eventueel zonne-energie.

Wat herhaaldelijk ter sprake kwam, is de zoektocht naar hoe je als landgoed je omgeving bij het beheer kunt betrekken. Te denken valt aan inzet van vrijwilligerswerk en het opzetten coöperatie en/of biomassawerf. De NMU beraadt zich de komende tijd op de manier waarop zij de landgoederensector in de toekomst kan ondersteunen op dit vlak.

Gepubliceerd op 06 juli 2011 bij de kaart Klimaat en energie in landelijk gebied